Co warto zobaczyć w Łazienkach Królewskich? pałac, ogrody i najciekawsze miejsca

Gdy po raz pierwszy wszedłem do Łazienek Królewskich, od razu poczułem, że Warszawa zwalnia tu tempo. Szumią stare drzewa, po stawach suną kaczki, a między alejkami dumnie przechadzają się pawie. Na 76 hektarach zieleni łatwo zapomnieć, że znajduję się w samym środku stolicy. Spacer najchętniej zaczynam od Pałacu na Wyspie: jego jasna bryła odbija się w wodzie i wygląda, jakby na chwilę zatrzymała się tu królewska procesja.

Historia tego miejsca sięga XVII wieku. Wcześniej teren pełnił funkcję książęcego zwierzyńca, a w pobliżu stały rezydencje i dwór królowej Bony. W 1674 roku Stanisław Herakliusz Lubomirski kupił Ujazdów i zlecił budowę pawilonu z łaźnią, zwanego Łaźnią lub Hippokrene. Od niego wzięła się nazwa całego kompleksu. Około sto lat później zainteresował się nim Stanisław August Poniatowski. W 1764 roku kupił teren i urządził tu swoją letnią rezydencję.

Za panowania ostatniego króla Polski skromna Łaźnia zmieniła się w reprezentacyjny Pałac na Wyspie. W przebudowie ważną rolę odegrał królewski architekt Dominik Merlini, a klasycystyczna rezydencja zaczęła przypominać włoskie wille. Kamienne mosty łączą ją z brzegiem, zaś dwa stawy podkreślają jej wyjątkowe położenie. W pałacu można zobaczyć między innymi Salę Balową, Rotundę, Salę Jadalną, Galerię Obrazów i królewskie apartamenty. Stanisław August zgromadził kolekcję 2289 obrazów, a obecnie w pałacu prezentuje się 140 dzieł z królewskiej kolekcji.

Od królewskich uczt po koncerty Chopina: spacer pełen historii i muzyki

Pałac służył nie tylko jako letnia siedziba. Stanisław August organizował w Łazienkach spotkania, uczty i wydarzenia artystyczne, a park wzbogacił o pawilony, rzeźby i ogrody. Po śmierci króla kompleks zmieniał właścicieli, aż w XIX wieku trafił do rodziny Romanowów. Podczas II wojny światowej Pałac na Wyspie poważnie ucierpiał: w 1944 roku Niemcy podpalili budynek, ale nie zdołali go całkowicie wysadzić. Odbudowa przywróciła mu dawny blask, a pierwsze odrestaurowane wnętrza udostępniono zwiedzającym w 1960 roku.

Podczas spaceru często zaglądam do Starej Oranżerii, którą wzniesiono, by zimą przechowywać egzotyczne rośliny. Dziś mieści się tam Królewska Galeria Rzeźby oraz XVIII-wieczny Teatr Królewski — jeden z nielicznych zachowanych w Europie teatrów dworskich tego rodzaju. Niedaleko stoi Biały Dom, klasycystyczny pawilon z 1774 roku i najstarszy zachowany budynek w parku. W jego wnętrzach można zobaczyć między innymi królewską sypialnię z malowidłami przedstawiającymi rajskie ptaki i sceny myśliwskie. Z Białym Domem wiąże się też historia Ludwika XVIII, późniejszego króla Francji, który miał się tu ukrywać.

Przy Pałacu na Wyspie stoi Amfiteatr, zaprojektowany na wzór antycznych ruin. Widownia mieściła około 1000 osób, a od sceny oddziela ją kanał wodny. Dawniej aktorzy dopływali na scenę łodziami. Z kolei wschodnią część Łazienek zdobi Pałac Myślewicki, który wyróżniają półokrągłe skrzydła i miedziany dach. Mieszkał w nim między innymi książę Józef Poniatowski. W środku zachowały się polichromie, złocenia oraz malowidła przedstawiające Rzym i Wenecję. Niedaleki, okrągły Wodozbiór przypomina o praktycznej stronie królewskiej rezydencji: gromadzono w nim wodę dla pałacu i fontann.

Łazienki poznaję nie tylko przez budynki, lecz także przez ogrody. Ogród Królewski, związany z czasami Stanisława Augusta, ma uporządkowane alejki i starannie przystrzyżone krzewy. Swobodniejszy Ogród Romantyczny kryje w pobliżu Świątynię Sybilli i Świątynię Egipską. Ogród Modernistyczny prowadzi między innymi do pomnika Fryderyka Chopina, natomiast Ogród Chiński przyciąga pawilonami i mostkami inspirowanymi architekturą Chin. Wśród drzew spotykam wiewiórki i liczne ptaki, a czasem także lisy oraz jeże.

Pomnik Chopina należy do najbardziej rozpoznawalnych miejsc w parku. Wacław Szymanowski zaprojektował go z myślą o odsłonięciu w 1910 roku, w setną rocznicę urodzin kompozytora, jednak monument stanął tu dopiero w 1926 roku. Przedstawia Chopina siedzącego pod mazowiecką wierzbą, której pochylone gałęzie przypominają niektórym zarys orła. Niemcy wysadzili pomnik podczas II wojny światowej, lecz w 1958 roku wrócił na swoje miejsce. Od maja do września, w niedziele, przy pomniku odbywają się bezpłatne koncerty chopinowskie — to jeden z moich ulubionych sposobów na spokojne popołudnie w Warszawie.

Na skraju kompleksu znajduje się Belweder. Jego nazwa pochodzi od włoskiego wyrażenia oznaczającego „piękny widok”, a obecny pałac powstał w latach 1819–1822 jako siedziba wielkiego księcia Konstantego. Później mieszkał tu między innymi Józef Piłsudski, a także prezydenci Gabriel Narutowicz i Stanisław Wojciechowski. Podczas II wojny światowej urzędował w Belwederze Hans Frank, jednak budynek przetrwał bez wysadzenia. Dziś pałac pełni funkcje reprezentacyjne i zwykle nie można go zwiedzać. W pobliżu stoi również pancerny samochód Cadillac związany z Piłsudskim.

Park otwiera się codziennie o 6.00 i zamyka o 22.00, a wejście do ogrodów jest bezpłatne. Bilety trzeba kupić, by zwiedzić wnętrza muzealne, takie jak Pałac na Wyspie, Stara Oranżeria czy Pałac Myślewicki; w piątki udostępnione obiekty można zwiedzać bezpłatnie. Na sam spacer warto przeznaczyć co najmniej 2 godziny, a na zwiedzanie pałaców i muzeów — 3–4 godziny. Do Łazienek można dojść Traktem Królewskim; od Zamku Królewskiego dzieli je około 3,5 kilometra. Jeśli interesują cię podobne zagadnienia, sprawdź, ile łazienek zaplanować w domu. Można też dojechać autobusami, między innymi liniami 116, 166, 180 i 195. W kilku częściach parku znajdują się toalety, a w okolicy działają kawiarnie i restauracje.

Najbardziej lubię w Łazienkach to, że królewska historia splata się tu z codziennością. Mogę obejść pałac, posłuchać Chopina, usiąść przy stawie i obserwować pawie, a potem ruszyć pod starymi drzewami w stronę Belwederu. Kompleks rozwijał się przez stulecia — od łaźni Lubomirskiego po letnią rezydencję Stanisława Augusta — i nadal pozwala poczuć, jak blisko siebie są historia, sztuka oraz zwyczajny odpoczynek.

Ogrody Łazienek: od królewskiego po chiński

Spacerując po Łazienkach Królewskich, mam wrażenie, że Warszawa na chwilę zwalnia. Na około 76 hektarach mieszczą się pałace, stawy i zaciszne alejki, a wiewiórki i pawie dodają temu miejscu swobodnego uroku. Historia rezydencji sięga XVII wieku, kiedy Stanisław Herakliusz Lubomirski wzniósł tu pawilon z łaźnią. Później Stanisław August Poniatowski przekształcił go w letnią siedzibę. Tak powstał Pałac na Wyspie, którego odbicie w wodzie zawsze zatrzymuje mnie na dłużej.

Wizytę najchętniej zaczynam w Ogrodzie Królewskim: uporządkowane alejki i rabaty prowadzą stamtąd w stronę pałacu. Następnie zaglądam do swobodniej ukształtowanego Ogrodu Romantycznego oraz modernistycznej części w pobliżu pomnika Fryderyka Chopina. Od maja do września przy pomniku rozbrzmiewają bezpłatne koncerty fortepianowe. Nad stawem warto też zobaczyć amfiteatr inspirowany antycznymi ruinami. Z kolei Stara Oranżeria mieści Teatr Królewski, a Biały Dom i Pałac Myślewicki przyciągają historycznymi wnętrzami i dekoracjami.

Mostki i pawilony tworzą tu spokojną oazę

Ogród Chiński lubię szczególnie za odmienny nastrój: pawilony, mostki i staw tworzą malowniczą scenerię, która różni się od reprezentacyjnego otoczenia Pałacu na Wyspie. Całkiem niedawno pisaliśmy o tym w tym artykule. Ten zakątek pokazuje różnorodność Łazienek — od królewskiej elegancji po romantyczne i orientalne inspiracje. Wejście do ogrodów jest bezpłatne, a teren pozostaje otwarty codziennie od 6.00 do 22.00. Bilety trzeba kupić tylko wtedy, gdy chce się zwiedzić muzealne wnętrza. Na spacer warto przeznaczyć około 2 godzin, natomiast na zwiedzanie pałaców i galerii — co najmniej 3 godziny. Na zwiedzanie pałaców i galerii warto zarezerwować co najmniej 3 godziny.

Koncerty chopinowskie i najsłynniejsze pomniki

Amfiteatr, Stara Oranżeria i inne pawilony

Spacerując po Łazienkach Królewskich, zaglądam nie tylko do Pałacu na Wyspie, lecz także wypatruję mniejszych pawilonów i zakątków, które nadają temu miejscu wyjątkowy charakter. Nad brzegiem stawu stoi Amfiteatr, zaprojektowany na wzór antycznych teatrów: widownia przypomina ruiny, a od sceny oddziela ją woda. Dawniej aktorzy dopływali na scenę łodziami; dziś odbywają się tu plenerowe spektakle. Łatwo wyobrazić sobie, jak efektownie wyglądały przedstawienia w królewskim ogrodzie.

Tuż obok znajduje się Stara Oranżeria. Dawniej zimowały w niej egzotyczne drzewa, które latem zdobiły parkowe aleje. Obecnie można tu zwiedzić Królewską Galerię Rzeźby z marmurowymi posągami, kopiami antycznych dzieł i pracami polskich artystów, a także Teatr Królewski — kameralną scenę dworską zachowaną w wyjątkowo dobrym stanie. Szczególnie lubię połączenie muzealnej ciszy z eleganckim wnętrzem teatru, które pozwala na chwilę przenieść się do czasów Stanisława Augusta.

Od królewskich sekretów po widoki Rzymu i Wenecji

Warto również wypatrzyć Biały Dom — klasycystyczny pawilon o jasnej elewacji, który służył królewskiej rodzinie i jej gościom. W jednym z pomieszczeń zatrzymał się późniejszy król Francji Ludwik XVIII, a wnętrza zdobią między innymi rajskie ptaki. Niedaleko stoi Wodozbiór, okrągły budynek, w którym gromadzono wodę dla pałacu i fontann. Z zewnątrz przypomina niewielką antyczną świątynię, dlatego łatwo przeoczyć jego praktyczną funkcję.

Podczas spaceru zaglądam także do Pałacu Myślewickiego. Jego półokrągła bryła i miedziany dach wyróżniają się wśród drzew. W środku zachowały się polichromie, złocenia oraz sale ozdobione widokami Rzymu i Wenecji. Pałac wiąże się również z księciem Józefem Poniatowskim. Te budynki najlepiej odkrywać bez pośpiechu: ogrody zajmują ponad 70 hektarów, więc na obejrzenie pawilonów i najważniejszych zakątków warto przeznaczyć kilka godzin.